uterus

Endometriose; natuurlijke stoffen voor preventie & behandeling

Endometriose

Natuurlijke stoffen voor preventie & behandeling:

Endometriose is een aandoening waarbij het endometrium of baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder groeit. Wanneer het endometriumweefsel zich in het bekkengebied vastzet en begint te woekeren, geeft dat (heftige) klachten. Meestal treft het de eierstokken, het buikvlies of het gebied tussen de vagina en de endeldarm, maar het kan in principe alle organen in het bekken aantasten, dus ook de blaas of de darmen. Endometriose veroorzaakt een ontstekingsproces en kan negatief zijn voor de innesteling van het embyo.
Naar schatting heeft 5 tot 20% van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd endometriose.

Symptomen & gevolgen van endometriose

  • geen klachten (bij ongeveer de helft van de vrouwen)
  • chronische pijn in het bekkengebied
  • buikpijn (vooral tijdens de menstruatie)
  • pijn tijdens het vrijen
  • lage rugpijn
  • maagdarmklachten: constipatie, diarree, opgeblazen gevoel
  • vermoeidheid
  • blaasproblemen
  • abnormale vaginale bloedingen
  • verminderde vruchtbaarheid, onvruchtbaarheid
  • zwangerschapscomplicaties, vroeggeboorte, keizersnede

Hoe ontstaat endometriose?

Er zijn verschillende theorieën over het ontstaan van endometriose. De gangbare theorie is dat menstruatiebloed en afgestoten baarmoederslijmvlies in het bekken terechtkomen in plaats van langs de vagina naar buiten te stromen. Wanneer het baarmoederslijmvlies zich daar vastzet, kan het beginnen woekeren.

Steeds meer deskundigen zijn echter van mening dat cellen aan de binnenkant van de buikholte gewoon van celtype kunnen veranderen en endometriumweefsel kunnen worden. De cellen in de buikholte en endometriumcellen worden uit dezelfde voorlopercellen gevormd. Endometrioseweefsel is dus waarschijnlijk geen baarmoederslijmvlies dat uit de baarmoeder ‘gelekt’ is, maar nieuw aangemaakt weefsel dat er hetzelfde uitziet als baarmoederslijmvlies en dezelfde eigenschappen heeft. De groei en woekering van dit weefsel gebeurt vooral onder invloed van oestrogeen. Oestrogeen stimuleert de groei van cellen en weefsels (proliferatie, woekering).

Advies: vit B11 (voor celdeling en kopietjes) maar ook Vit B12  (geeft sturing aan kopietjes, en geeft cel differentiatie; eigen werking en functie)

 

Oestrogeen

Te veel oestrogeen in verhouding tot progesteron of een verhoogde activiteit van oestrogeen wordt beschouwd als een van de belangrijkste oorzaken van endometriose.

Menstruatie

Endometriumweefsel wordt onder invloed van oestrogeen dikker ter voorbereiding op de innesteling van een bevruchte eicel. Als er geen bevruchting plaatsvindt, wordt het endometriumweefsel tijdens de menstruatie afgestoten (bloeden). Endometrioseweefsel buiten de baarmoeder groeit mee en begint mee te bloeden tijdens de menstruatie. Dat is de reden waarom vrouwen met endometriose vaak meer pijn hebben tijdens de menstruatie.

Inflammatie

Chronische inflammatie of ontsteking is betrokken bij de ontwikkeling van endometriose en is een belangrijke oorzaak van de pijn die ermee gepaard gaat. Endometrioseweefsel verhoogt de activiteit van het ontstekingsbevorderende enzym COX-2 (cyclo-oxigenase 2) en de aanmaak van ontstekingsfactoren, zoals prostaglandine E2 (PGE2). PGE2 veroorzaakt niet alleen ontsteking en pijn, maar stimuleert ook celgroei.

Dat is één van de redenen waarom ontstekingsremmers (COX-2 remmers) vaak effectief zijn in het verlichten van pijn en klachten bij vrouwen met endometriose.

Natuurlijke ontstekingsremmers hebben geen bijwerkingen en sommige hebben nog andere therapeutische effecten, zoals modulatie van het oestrogeenmetabolisme.

Natuurlijke ontstekingsremmers:

Omega-3 vetzuren, curcumine, quercetine, resveratrol, groene thee, polyfenolen, flavonoïden, gember, knoflook, vitamine D, vitamine E, vitamine C, selenium, boswellia, bromelaïne, gember, wilgenbast (salix alba), verschillende kruiden & specerijen.

Angiogenese remmers

Om te groeien moet endometriumweefsel nieuwe bloedvaten aanmaken, een proces dat angiogenese genoemd wordt.

Er zijn ook natuurlijke stoffen met een angiogenese remmende werking. Ze moduleren angiogenese, dat wil zeggen dat ze de vorming van nieuwe bloedvaten niet afremmen wanneer angiogenese nodig is voor groei en weefselherstel. Ze voorkomen of herstellen de oorzaken van weefselschade (gebrek aan zuurstof, oxidatieve stress en inflammatie), zodat groei- en herstelfactoren – waaronder ook de aanmaak van nieuwe bloedvaten – niet (meer) geactiveerd worden.

 Natuurlijke stoffen met een angiogenese modulerende werking

Curcumine, resveratrol, quercetine, EGCG, groene thee extract, genisteïne, fisetine, ellaginezuur, hop, oleïnezuur, silybine, kampferol, melatonine, lignanen, ashwagandha, paddenstoelen, …

Conventionele behandeling

De conventionele behandeling van endometriose is vooral gericht op het remmen van ontsteking, het verlichten van pijn, het verlagen van oestrogeen en het voorkomen van de ovulatie en/of de menstruatie.

  • pijnstillers, ontstekingsremmers
  • orale contraceptiva om ovulatie te verhinderen en de groei van baarmoederslijmvlies te remmen
  • progestagenen, synthetisch progesteron: verhindert ovulatie, remt de groei van baarmoederslijmvlies en voorkomt menstruatie
  • GnRH agonisten: bootsen menopauze na, voorkomen ovulatie en menstruatie
  • danazol: synthetisch hormoon dat oestrogeen verlaagt en testosteron verhoogt
  • aromatase remmers: remmen de aanmaak van oestrogeen uit testosteron
  • angiogenese remmers: remmen de aanmaak van nieuwe bloedvaten (nodig voor groei)
  • operatief verwijderen van het endometriumweefsel (hoge kans op terugkeer)
  • verwijdering van de baarmoeder en de eierstokken (kunstmatige menopauze)

Hormonale manipulatie

Endometriose wordt meestal behandeld met hormonen om zwangerschap of menopauze na te bootsten en te verhinderen dat er menstruatie plaatsvindt. Contraceptiva – een combinatie van oestrogeen en progesteron of alleen progesteron – verhinderen de eisprong en remmen de groei van baarmoederslijmvlies. Normaal wordt de start van een nieuwe cyclus gestimuleerd door de lage concentraties oestrogeen en progesteron op het moment van de menstruatie. Door het kunstmatig hoog houden van oestrogeen en/of progesteron wordt de natuurlijke menstruatiecyclus – met zijn hormonale fluctuaties – stilgelegd.

Een andere vorm van hormonale manipulatie is het gebruik van gonadotropine releasing hormoon agonisten (GnRH agonisten), die de aanmaak van oestrogeen en progesteron volledig onderdrukken, zodat er geen ovulatie of menstruatie meer plaatsvindt – en de vrouw kunstmatig in de menopauze gehouden wordt.

In de meeste gevallen werkt hormonale behandeling goed, maar het is niet zonder bijwerkingen. Synthetische progestagenen hebben ongewenste bijwerkingen: gewichtstoename, depressie, opgeblazen gevoel, onregelmatige bloedingen, een verhoogd risico op hart- en vaatziekten en een verhoogd risico op borstkanker.

Operatie

Als medicatie niet helpt kan endometrioseweefsel operatief verwijderd worden. Bij 65% van de vrouwen vermindert dat de pijn, maar bij 60% van de vrouwen komt de pijn terug binnen de twaalf maanden (Giudice, 2010). Bovendien komen endometriomen (cysten) in ongeveer 30% van de gevallen terug binnen de drie jaar (Yuan M, 2014). Bij 42% van de vrouwen is endometriose teruggekeerd binnen de vijf jaar na de operatie (Sengoku K, 2013).

Een drastischere methode is het verwijderen van de baarmoeder en de eierstokken. Dat zou in 90% van de gevallen de terugkeer van de symptomen voorkomen (Mounsey, 2006). Voor vrouwen die nog kinderen willen, is dat natuurlijk geen optie. Een ander nadeel voor jonge vrouwen is dat ze dan vervroegd in de menopauze komen.

N-acetylcysteïne

Een veelbelovend natuurlijk geneesmiddel tegen endometriose is N-acetylcysteïne (NAC). NAC is een vorm van het zwavelhoudende aminozuur cysteïne. Het is een antioxidant en ontstekingsremmer en speelt een belangrijke rol in de detoxificatie van giftige stoffen.

NAC remt de proliferatie of woekering van epitheelcellen, het soort cellen waaruit het baarmoederslijmvlies bestaat (Wu Y, 2006; Pittaluga E, 2010).

Bronnen van N-acetylcysteïne

  • NAC komt niet in de voeding voor. Het is een geacetyleerde vorm van het aminozuur cysteïne.
  • Cysteïne zit in zwavelrijke voeding zoals uien, knoflook, broccoli, waterkers en eierdooiers.

Omega-3 vetzuren

Omega-3 vetzuren (ALA, EPA en DHA) hebben een ontstekingsremmende werking. Het zijn natuurlijke COX-2 remmers. Een hoge inname van omega-3 verlaagt het risico op endometriose. Vrouwen met een hoog gehalte aan EPA in hun bloed hebben 82% minder kans om endometriose te krijgen dan vrouwen met een laag gehalte aan EPA (Hopeman MM, 2015).

Uit onderzoek bij dieren blijkt dat suppletie met omega-3 de groei van endometriose afremt (Tomio K, 2013).

Voedingsbronnen van omega-3

vlaszaad, vlaszaadolie, perilla olie, noten, zaden, vette vis, zeevruchten, algen, waterkers

Resveratrol

Resveratrol, een stof die onder andere in druiven en rode wijn zit, is een veelbelovend alternatief voor leuprolide (leuproreline) voor de behandeling van endometriose.

In dierenstudies vermindert resveratrol endometrioseweefsel even goed als leuprolide. Het remt ontsteking en angiogenese (Ozcan Cenksoy P, 2015).

Groene thee

Een andere veelbelovende natuurlijke stof voor de preventie en de behandeling van endometriose is epigallocatechinegallaat (EGCG), een polyfenol uit groene thee (Matsuzaki S, 2014).

EGCG vermindert de grootte van bestaande endometriose cysten en remt de groei van nieuwe cysten. EGCG remt onder andere angiogenese, de aanmaak van nieuwe bloedvaten (Laschke MW, 2008; Xu H, 2009).

 Curcumine

Curcumine, het actieve bestanddeel van de geelwortel (Curcuma longa), is een ontstekingsremmer, een angiogenese remmer, een aromatase remmer en een natuurlijke pijnstiller. Curcumine beïnvloedt de activiteit van oestrogeen. Het gaat het proliferatieve effect van oestrogeen tegen, het voorkomt dat oestrogeen de celgroei en woekering stimuleert. Het is net als resveratrol en EGCG een veelbelovende kandidaat voor de preventie en behandeling van endometriose (Kim KH, 2012; Zhang Y, 2011). Curcumine remt de aanmaak van oestradiol, een vorm van oestrogeen (Zhang Y, 2013). Het remt de groei van endometriose (Jana S, 2012).

Vitamine D

Vitamine D, de vitamine die aangemaakt wordt onder invloed van zonlicht, is zelf een hormoon en beïnvloedt de aanmaak van de geslachtshormonen. Genetische factoren die de werking van vitamine D verstoren, worden gelinkt aan een verhoogd risico op endometriose (Faserl K, 2011).

Vitamine D moduleert de immuniteit, remt ontsteking en vermindert pijn. Vitamine D is ook een natuurlijke aromatase remmer, ze verlaagt de aanmaak van oestrogeen uit testosteron.

 

 Antioxidanten & endometriose

Uit recente onderzoeken blijkt dat een verhoogde aanmaak van vrije radicalen (zuurstofradicalen) betrokken is bij het ontstaan en het in stand houden van endometriose. Antioxidanten zoals vitamine C, E, melatonine, resveratrol, xanthohumol (hop) en EGCG (groene thee) hebben allemaal een gunstig effect bij endometriose (Harlev A, 2015).

Oorzaken & risicofactoren van endometriose

  • te veel oestrogeen, gebrek aan progesteron, oestrogeendominantie
  • oestrogeensuppletie (pil, hormoonsubstitutie)
  • xeno-oestrogenen (parabenen, bisfenol A, ftalaten)
  • slechte detoxificatie
  • slechte leverfunctie, overbelasting van de lever door toxische stoffen
  • zware metalen, pesticiden, toxines
  • overgewicht
  • chronische inflammatie
  • hoge bloedsuikerspiegel, diabetes
  • insulineresistentie, te veel insuline in het bloed (hyperinsulinemie)
  • te veel koolhydraten en suikers
  • te veel dierlijke vetten en transvetten
  • te weinig vezels
  • te veel alcohol
  • gebrek aan beweging
  • gebrek aan omega-3
  • gebrek aan antioxidanten
  • gebrek aan vitamine D

Conclusie

Een passend voeding en leefstijl plan zou er op gericht zijn de endometriose klachten te verzachten en te verminderen.  Sommige voedingsmiddelen kun je beter beperken en het andere juist meer tot je nemen. Een feces onderzoek geeft je duidelijkheid over de darmflora, werking van het immuunsysteem en evt voedselintoleranties (er is een verband tussen coeliakie en endometriose, hoewel nog niet helemaal duidelijk is hoe dat precies zit).
Verder zou het goed zijn om de zware metalen aan te pakken, je detox-capaciteit te vergroten en de lever hierbij te ondersteunen.
Hierbij gebruik maken van de juiste supplementen onder begeleiding van een natuurgeneeskundig therapeut.

Inspirerende groet,

Sandra
Moeder Natuur

Bron: PlaceboNocebo, Evenwijs

Deel dit bericht

Share on facebook
Share on whatsapp
Share on twitter
Share on email